replika saat ve insan varlığı33 bugün sizlere en güzel yazıları yazan replika saat diyorki şey olduğu için ens creatum’un* olumsallığından pay alır. Ama clüşünef, dır. Yüklemi kendi-için olsa bile, düşünen töz, kendindeligini içinde mühafaza eder, işte bü, Descartes’ın tözcülük yanılsaması diye; lan şeydir. Bizim görüşümüze göre, tersine, kendi-içinin ortaya çıkışı y lak olay, bir kendindenin kendini temellendirme çabasına gönderir; kend, gının olumsallığını yükseltmek için varlığın başvurduğu bir girişime ^ eder; ama bu girişim kendindenin hiçleştirilmesiyle sonuçlanır, çünkü de, kendiyi ya da düşünümsel ve hiçleyici göndermeyi varlığının muılakö, gi içine buyur etmeksizin, dolayısıyla yozlaşıp kendi-için haline gelmeksizı^, dini temellendiremez. Dolayısıyla kendi-için, kendindenin çözücü tahriby kabül eder ve kendinde, kendini temellendirme girişiminde hiçleşip emib, halde kendinde, düşünce üreten ama bu sırada kendisi tükenmeyen ve yüi,j kendi-için olan bir töz değildir. Kendinde, bir varlık anısı olarak, bir dünyaya mevcudiyet hali olarak, kendi-içinde kalır sadece. Kendinde-ı kendi hiçliğini kurabilir ama kendi varlığını kuramaz; çözülürken hiçleşip kendi-için haline gelir ve bu kendi-için de, kendi-için olan olarak kendik sinin temeli olur; ama kendi-içinin kendindelik olumsallığı, ele geçirilnt kalmış olur. Bu, kendi-içinde olgusallık olarak kendindeden kalan şeydir ve di-içinin yalnızca bir olgusal zorunluluğa sahip olması, yani kendi bilinç-' mn ya da varoluşunun temeli olması, ama mevcudiyetini hiçbir durumda lendiremeyişi de bu yüzdendir. Böylece bilinç, hiçbir durumda kendini tan alıkoyamaz
Insan-gerçekliğine ilişkin bir inceleme işe cogito’dan başlamak zo Ama Descartes’ın “Düşünüyorum”u, anındalığa linstanianeite] dayalı bı sallık anlayışıyla tasarlanmıştır. Acaba cogito’nun içinde bu anındalığı aşı yolu bulunabilir mi? Insan-gerçekliği Düşünüyorum’un varlığıyla sımrl
Varlık ve Hiçlik
yalnızca bir anlık bir gerçekliğe sahip olurdu. Nitekim insan-gerçekligi Descar les'ta anlık bir bütünlüktür, çünkü kendisi aracılığıyla geleceğe ilişkin hiçbir id diada bulunmaz ve onu bir andan ötekine geçirebilmek için sürekli bir “yaratma eylemi gerekir. Ama anın hakikiliğini tasarlamak bile mümkün müdür? Ve cogiu da kendince geçmişi ve geleceği angaje etmez mi? Heidegger, Husserl’in “Düşünü yorum”unun büyüleyici ve başa bela bir tuzak olduğuna o kadar inanmıştır ki İçendi Dascin betimlemesinde bilince başvurmaktan tümüyle kaçınmıştır. Amacı pfljdn’ı dolaysız bir şekilde kaygı fsoüci] gibi göstermektir, yani kendinin proje sinde, kendisi olan imkânlara doğru kendinden sıynlan olarak göstermektir. Hei degger’in “Anlama” (Versland) adını verdiği ve insan-gerçekliğini “açmlayan-açm lanan” [rdvdante-r^v^İĞe] gibi kurmasına imkân veren şey, işte bu kendinin-dı şındaki-kendinin projesidir. Ne var ki önce Dasein'ın kendinden sıyrılışını göster meye yönelik bu girişimde üstesinden gelinemez güçlüklerle karşılaşacaktır: son radan yeniden kurmak için bile olsa, önceden “bilinç” boyutunu ortadan kaldır mak mümkün değildir. Anlama ancak anlama bilinciyse anlam taşır. İmkanım ancak o imkâna doğru kendinden sıynlan benim bilincimse, benim imkânım ola^ rak varolabilir. Aksi takdirde varlığın ve imkânlarının tüm sistemi bilinçaltına, ya ni kendindeye yuvarlanacaktır. İster istemez cogifo’ya dönmüş öldük işte. Bura dan çıkmak gerekiyor. Cogito düşünümsel apaçıklığın getirilerini yitirmeksızir gemşletilebilir mi? Kendi-içinin betimlenmesinin bizim için açığa çıkardığı nedir'
İlk önce, kendi-içinin varlığının kendi varlığında kendi kendisini uğrattığı bi hiçlemeyle karşılaşmıştık. Ve hiçliğin bu açınlanışı bize cogüo’nun sınırlannı aş yor gibi görünmemişti. Ama buna biraz daha yakından bakalım.
Kendi-için, kendi kendisini bir varlık kusuru [defam d’etre] olarak belirleme sizin hiçlemeyi taşıyamaz. Bu demektir ki hiçleyiş basit bir şekilde boşluğun Ünce sokulmasıyla örtüşmez. Dışarıdan gelen bir varlık kendindeyl bilinçten 1 muş değildir, kendi-için kendinde olmamak üzere kendi kendisini durmadar lirlemektedir. Yani kendi-için kendi kendisini ancak kendindeden kalkarc kendindeye karşı temellendirebilir. Nitekim hiçleme, varlığın hiçlenmesi ğundan, kendi-içinin varlığı ile kendindenin varlığı arasındaki kökensel ba,f yıtemsil eder. Somut ve gerçek kendinde, bilincin o olmamak üzere kendis ürlediği şey olarak bilincin bağrında bütünüyle mevcuttur. Cogito bizi İst mez kendindenin bu bütüncül ve erişilmez mevcudiyetini keşfetmeye gc zorundadır. Ve bu mevcudiyet olgusu da elbette kendi-içinin
olacaktır. Ama, kendi-için tle kendındenın KOKenseı oagı olarak
İlgın kökeni tam da hıçleyiş olmaktadır, Böylece cogito'dan gkmanm fark ediyoruz. Nitekim, daha ilende göreceğimiz gibi, cogiio'nun deni,’ kendini özü gereği kendinin dışına atmaktır. Ama kendı-lgının bu özeli, timlemenin henüz zamanı gelmedi. Oniolojik betimleme dolaysız olarak gösterdi: bu varlık, varlık kusuru olarak kendinin temelidir, yanı olm;,ı, varlık tarafından kendi varlığında belirlenmeye bırakır
Bununla birlikte, olmamanın birçok şekli olduğu gibi, bunlardan baz,ı, p değilse o olmayan varlığın iç doğasına ulaşmazlar. Örneğin bir mürekkeple kasının bir kuş olmadığını söylediğimde, mürekkep hokkası da kuş dabuo| suzlamadan etkilenmezler. Olumsuzlama ancak tanık bir insan-gerçeklıg,,^! fından kurulabilecek olan bir dışsal ilişkidir. Buna karşılık, yadsınan ile sinden hareketle yadsımanın gerçekleştirildiği şey arasında içsel bir mûnaa! kuran bir olumsuzlama tipi de vardır". Varlığın en derinine inen içsel 0^1 lama, kendi varlığı içinde, “... olmayan” varlık aracılığıyla onun “olmadığı"v-j ğı oluşturan olumsuzlama, eksikliktir. Bu eksiklik, baştan aşağı olumlululuk kendindenin doğasına ait değildir. Ancak insan varlığının belirişiyle bi# dünyada görünür. Yalnızca insanın dünyasında eksikler olabilir. Her eksikli, üçlü varsayar; eksik-olan ya da eksikliği-duyulan lmanquanil, eksik olanın ligini duyan ya da varolan, ve eksiklik tarafından bölünmüş olarak eksikliği, yulan ile varolanın senteziyle yeniden kurulacak olan bir bütünlük, yani el olunan [le manquel. İnsan-gerçekliğinin görüsüne verilen varlık, her zaman eksiği-olan ya da varolandır. Örneğin, ayın dolunay olmadığını, bir çeyreğini sik olduğunu söylediğimde, son dördün evresindeki bir ayın tam görüsün yanarak bu yargıya varınm. Böylece görüye verilen şey, kendi kendisinde! olan ne de tam olmayan, başka varlıklarla bağlantısı olmaksızın sadece oldı olan bir kendindedir. Bu kendindenin son dördün olarak kavranması için san-gerçekliği gerçekleşmiş bütünlüğün -burada, dolunayın oluşturduğı nin- tasarısına doğru bu verinin ötesine geçmeli, sonra yeniden veriye onu son dördün olarak oluşturmalıdır. Yani onu, temeli haline gelen bı ten kalkarak varlığında gerçekleştirmelidir. Ve bu öteye geçme edımind.
4)Hegerın karşıtlık kavramı bu olumsuzlama türü kapsamına girer. Ama bu karşu dişi de ilksel iç olumsuzlamada, yani eksiklikte temellenmek zorundadır Ûuu olmayanın giderek özsel hale gelmesinin nedeni, özsel olmayanın özsel olanın eksiklik gibi duyumsanmış olmasıdır.replika saat sundu..
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder